Karadeniz bölgesinin tarihi öneme sahip bir kenti olan Samsun; ulusal Kurtuluş Savaşı'nın fitilinin ateşlendiği kent olarak da bilinmektedir. Tarihi bir öneme sahip olmasının yanında sivil mimarisi ile de farklı özelliklere sahip olan bu şehir Karadeniz sahil şeridinin tam ortasına yerleştirilmiş bir inci, Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerinin denize dökülerek oluşturdukları deltalar arasında yer alan bir sahil şehridir. 9083 kilometrekarelik yüz ölçümüne sahip olan Samsun şehri; kuzeyinde deniz kıyısı yerleşimi, orta bölümde dağlık ve düz ovaların iç içe girdiği, güneyinde ise tamamen dağlık bir coğrafi yapının yer aldığı bir coğrafyaya sahiptir. Tarihi ve kültürel kalıntılarla bezeli olan bu şehir Orta Anadolu mimarisinden etkilenmiş, tarihi mimari ile sentezlenmiş kendine özgü bir sivil mimariye sahiptir.
Mimari Gelişim ve Etkileri
Dünya üzerinde yer alan şehirlerin tamamında farklı kültürlerden etkilenmiş mimari tasarımlar yer alır, farklı kültürlere ait izler gözlenir. Bu durum Avrupa başkentleri için, Asya ülkelerinin şehirleri için ve Amerika kıtasında yer alan şehirler içinde aynıdır. Samsun ilinde de durum benzerlik gösterir. Samsun'un tarihi incelendiğinde bu bölge de yakın tarihte Osmanlı Devleti'nin, bir dönem Pontus Rum Devleti'nin yer aldığı, daha eski tarihlerde farklı medeniyetlerin bu topraklarda yaşadığı ve medeniyetler kurduğu bilinmektedir. Kentleşme tarihi incelendiğinde de bu medeniyetlere ait sivil mimariler görülecektir. Samsun'un mimari yapısı farklı kültürlerin sentezine sahip olduğu gibi çevre şehirlerde ve hatta Kuzey Anadolu bölgesinde de etkileri görülür.
Samsun; ülkenin en büyük iki akarsuyu arasında yer alması ve düz bir delta havzasına sahip olması şehirleşmenin büyük bölümünün bu alanda yer almasına neden olmuştur. Güney bölgelerinin sert dağlık bölgeler olması, yerleşim alanının kuzeye kaymasına neden olmuştur. Geçmişte şehrin büyük kısmı geleneksel Samsun mimarisine sahip geniş bir bahçe içinde kare formunda ev modellerine sahip olsa da günümüzde kare formların yerine farklı geometrik formlar almış, bahçeli evlerin bahçe ölçüleri azalmıştır. İnşaat teknolojilerinin gelişmesi ile farklı mimari formlar tercih edilmeye başlanmıştır. Geleneksel Samsun evleri biraz orta Anadolu evleri, biraz eski Rum evlerinin sentezi şeklindedir. Orta Anadolu'nun bahçeli ev formunu, Rum geleneği olan ortasında sofa bulunan ve etrafında odaların yer aldığı eni ve boyu birbirine eşit olan bir ev modeli ile birleştirilmiş ve Geleneksel Samsun ev modeli olarak günümüzde yer almıştır. Gelişen inşaat teknolojisi özellikle son on yıldır çok hızlı yayılmış ve Samsunda dikey mimarinin belirgin bir şekilde yer almasını sağlamıştır. Durum böyle olsa da Samsun'un geleneksel ev modellerinde yaşamlarını sürdüren ve sürdürmek isteyenler için bölgenin tarihi geçmişini bilen mimarların önemi çok fazladır. Mimari olarak kültürel ve tarihi özelliklere sahip bu şehrin mimari gelişiminde mimarlar önemli bir yer tutmaktadır. Modern mimari ile geleneksel mimarinin birleştirilmesi, şehrin mimari yapısının korunması açısından şehri tanıyan, tarihi ve kültürel geçmişini, gelişimini bilen mimarların tasarladıkları yapılar şehrin mimari yapısının korunmasına ve aynı zamanda geliştirilmesinde çok önemli yer tutmaktadır.
Samsun bölgesinde yer alan bir mimarlık firması ile çalışmanın önemi
Bir yapının mimari tasarımının yapılmasında hayati öneme sahip olan mimarlar, tasarım yaparken bölgenin tarihi ve kültürel özelliklerinin yanı sıra geleneklerine de hakim olmak zorundadır. Bir ev veya farklı bir binanın inşası için öncelikle mimari proje çizilmesi gereklidir. Mimari projenin bölge özelliklerine uygun olması, bölge yapılarından çok farklı olup göze batmaması için projeyi çizecek olan mimarlık firması o bölgede yer alan bir mimarlık firması veya bölgenin mimarlarından biri olmalıdır. Samsun ilinde yer alacak bir yapının mimari projesi; bu bölgeyi tanıyan biri tarafından çizildiğinde Samsun'un tarihi mimarisinden, geleneksel yapılarından, tarihinden, kültüründen izler taşıyacak projeler ortaya çıkacaktır. Bu nedenle bölgeyi tanıyan, bölgenin özelliklerine, iklimine, yaşantısına, insanına, inancına, geleneklerine hakim Samsun İli mimarları ile çalışılması bir mimari proje için çok büyük öneme sahiptir.
Mimari proje ve işleyiş
İhtiyacınız olan mimari proje için Samsun bölgesi mimarları ile görüşerek teklifler alırsınız. Aldığınız teklifler ve teklif içerikleri ile ilgili analizler yapıp sizin için en uygun teklifi ve teklif içeriğini kabul eder, mimarınız ile anlaşırsınız. Buraya kadar olan aşama tamamen masa başında yaşanan bir süreçtir. Bu aşamadan sonra saha ve alan inceleme, arsa özellikleri, coğrafi özellikler, lokasyon avantaj ve dezavantajı gibi konuların belirleneceği alan çalışması aşamasına geçilir. Bu aşamada mimar; bir yapının mimari, statik, elektrik, makine projeleri için gerekli olan bilgileri toplar ve çalışma arkadaşlarına iletir. Mimarlar tek başına çalışan kişiler değildir. Bir mimari projenin çizilebilmesi için anlaşacağınız mimarlar; alanında tahsil görmüş, tecrübeli çalışma arkadaşlarına sahip olmalıdır. Anlaşma yapacağınız mimar; projelendirme aşaması için size her bir kalemi ayrı ayrı maliyetlendirerek teklif verecektir. Bu nedenle mimarınız ile anlaşma yapmadan önce tüm projelerin ve projelendirme aşamalarının kusursuz bir şekilde işleyeceği bir anlaşma yapmanız gerekecektir.
Anlaşma yaptığınız mimar öncelikle bir zemin etüdü yaptıracak ve zemin etüd raporunu tedarik edecektir. Bu aşamadan sonra sizinle müşterek kararlar vererek evin oturum alanı, bahçe alanı, giriş alanı gibi konularda fikirlerinizi alacak ve mimari projeyi hazırlayacaktır. Mimari projeyi hazırlarken her detayı proje üzerinde göstererek, kullanılacak malzemelere kadar projeyi hazırlayacaktır. Bu aşamada bölgesel özellikler göz önünde bulundurulacak ve kullanılacak malzemelerin seçimi bölgenin özelliklerine göre belirlenecektir. Mimari proje sonrasında sıra elektrik ve mekanik projelerin hazırlanmasına gelecektir. Elektrik ve mekanik projeler hazırlandıktan projelendirme aşaması sona erer. Bu aşamadan sonra uygulama aşaması başlar. Anlaşma yaptığınız mimar uygulama boyunca inşaat alanından ayrılmadan ustalara mimari proje ile ilgili olarak danışmanlık yapacaktır.
Mimari projelerin hazırlanması kadar uygulama aşamasında ustalara bölgesel özellikleri göz önünde tutulması, malzeme seçiminin ve uygulamanın bölge özelliklerine göre uygulanması gibi konularda danışmanlık hizmeti verilmesi de mimarın görevleri arasında yer alır.
Kapsamlı ve kusursuz bir proje ve inşaat için dikkat edilecek noktalar
Mimari projesi çizilecek yapı müstakil bir ev ise bir mimar ile çalışılması yeterli olacaktır. Eğer mimari projesi çizilecek olan yapı büyük ölçülere sahip bir apartman veya bloklardan oluşan bir site ise çok sayıda mimar ile çalışılması çok önemli bir detaydır. İş sahasının büyüklüğü ve inşaat hacminin fazla olduğu alanlarda farklı işler için iş bölümünün yapıldığı mimarlar topluluğu daha kaliteli bir iş çıkmasını sağlayacak en temel etkendir. Birden fazla mimarın yer aldığı şantiyenin kurulumu, idare edilmesi, projelerin kusursuz bir şekilde uygulanması gibi konular çok kolay bir şekilde ilerleyecektir. Bir kişi bu kadar işin altından hatasız ve kusursuz bir şekilde kalkamaz.
Mimari tasarımı yapılacak olan yapı ile ilgili olarak yapı türüne göre tecrübesi fazla olan bölge mimarları ile çalışılmalıdır. Eğer bir apartman çizilecekse daha önce apartman tasarımı ve projesi yapmış bir mimar ile çalışmak, bir iş merkezi yapılacaksa daha önce iş merkezi projesi hazırlamış mimarlar ile çalışılması size büyük avantaj sağlayacaktır.
Mimari proje kadar elektrik ve mekanik projelerin tasarlanması ve hazırlanması da çok önemlidir. Bu nedenle mimar ile anlaşmadan önce elektrik, mekanik projeleri hazırlayacak kişiler ile tanışmalı ve yaptıkları projelerden referanslar istemelisiniz. Bu istekle binayı tasarlayacak ekibin tecrübesini ve referanslarını görmüş olacak ve gönül rahatlığı ile projelendirme aşamasının yapılmasını sağlayacaksınız.
Mimari bir projenin çizimi için gereken detaylar konusunda daha fazla bilgi almak için Mimari proje nedir? Nasıl çizilir? yazımızı okuyabilirsiniz.
